Αυτοψία στο φοινικόδασος της Πρέβελης: «Γλιτώσαμε τα χειρότερα»

Το υπέροχο δάσος με τους ενδημικούς κρητικούς φοίνικες –ή φοίνικες του Θεόφραστου– που είναι το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο στις εκβολές του ποταμού Κουρταλιώτη στο Λιβυκό πέλαγος, αλλά και το πιο φωτογραφημένο από όσους επισκέπτονται την περιοχή της Πρέβελης για να κολυμπήσουν, φαίνεται ότι γλίτωσε τα χειρότερα από τη μεγάλη που έκαψε μεγάλες εκτάσεις στα νότια του νομού Ρεθύμνης.

Μεγάλο τμήμα του σπάνιου και ευαίσθητου οικοσυστήματος παραδόθηκε στις φλόγες, και, όπως φαίνεται από το οπτικό υλικό που τραβήχτηκε μετά την καταστροφή, υπέστη καταστροφές. Οι ειδικοί, ωστόσο, λένε ότι, σύμφωνα με τα πρώτες εκτιμήσεις, η ζημιά είναι μικρότερη από αυτή του 2010, όταν η μεγάλη πυρκαγιά που ξέσπασε έκαψε ολοσχερώς το φοινικόδασος.

Ο υπεύθυνος Χερσαίου Προγράμματος του WWF Hellas, Νίκος Γεωργιάδης, λέει στην «Κ» ότι «απ’ ό,τι φαίνεται η φωτιά δεν επηρέασε το δάσος στην ολότητά του και σίγουρα δεν το έκαψε ολοσχερώς. Μπορεί να κάλυψε το 80% της έκτασής του, όπως λέγεται, αλλά η ένταση της φωτιάς έχει μεγάλη σημασία. Είναι άλλη η ζημιά όταν η φωτιά καίει με πολύ μεγάλη ένταση και πολύ μικρότερη όταν περνάει και καψαλίζει τα δέντρα».

Και το 2010 που το δάσος κάηκε ολοσχερώς υπήρξε αναβλάστηση. Χρειάστηκαν 7-8 χρόνια, αλλά επανήλθε

Οπως φαίνεται, σε μεγάλο μέρος της έκτασης του δάσους, η φωτιά πέρασε χωρίς να κάψει ολοσχερώς τους φοίνικες. Αυτό είναι το καλό νέο για το μέλλον. «Αν δεν καεί με πολύ μεγάλη ένταση, ο φοίνικας πετάει ξανά νέα βλαστάρια. Και το 2010 που το δάσος κάηκε ολοσχερώς υπήρξε αναβλάστηση», σημειώνει ο κ. Γεωργιάδης.

Το μέλος του εργαστηριακού διδακτικού προσωπικού του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, Μιχάλης Προμπονάς, λέει στην «Κ» ότι ο φοίνικας του Θεόφραστου έχει την τάση να αναγεννάται. Αυτό του έδειξε και η εμπειρία από τη φωτιά του 2010. «Χρειάστηκαν 7-8 χρόνια, αλλά το φοινικόδασος επανήλθε. Και ύστερα από αυτή τη φωτιά θα αναγεννηθεί», τονίζει.

Το δάσος έχει ενταχθεί στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Life Phoenix, το οποίο έχει στόχο την προστασία των φοινικοδασών στην Κρήτη και στα Κανάρια Νησιά. Στο πλαίσιο του προγράμματος που υλοποιείται σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, έχει γίνει σειρά εργασιών για την καλή διαχείριση του οικοσυστήματος στην Πρέβελη. Μεταξύ άλλων, έχουν γίνει περιφράξεις και χαράξεις μονοπατιών για να μην περιφέρονται ανεξέλεγκτα οι επισκέπτες της παραλίας ανάμεσα στα δέντρα, ενώ έχουν μαζευτεί και σπόροι οι οποίοι έχουν σταλεί στην Αθήνα ώστε να υπάρχει διαθέσιμο γενετικό υλικό.

Μια φωτιά μεγάλης έντασης μπορεί να είναι απόλυτα καταστροφική

Ολα τα παραπάνω δεν σημαίνουν, ωστόσο, ότι τέτοιες πυρκαγιές μπορούν να επαναλαμβάνονται χωρίς συνέπειες. «Κάθε φωτιά σε ένα τέτοιο οικοσύστημα είναι σημαντική. Και δεν είναι απαραίτητο ότι το δάσος θα αναγεννάται ύστερα από κάθε πυρκαγιά. Μια φωτιά μεγάλης έντασης μπορεί να είναι απόλυτα καταστροφική», λέει ο κ. Γεωργιάδης.

Πηγή