Πακέτο εξαγγελιών 5 δισ. ευρώ στη ΔΕΘ

Ένα τετραετές σχέδιο με προϋπολογισμό που μπορεί να φτάσει έως και τα 5 δισ. ευρώ, πρόκειται να αποκαλύψει ο πρωθυπουργός στην Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Αυτή η παρουσίαση θα εκμεταλλευτεί την ευκαιρία της τελευταίας έκθεσης πριν τις εκλογές για να αναδείξει το πρόγραμμα του κόμματός του.

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από τις συζητήσεις που έχουν ήδη γίνει με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας -και λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαιότητα της σωστής εφαρμογής του κανόνα καθαρών δαπανών-, οι οικονομικές αρμοδιότητες έχουν πλέον μια σαφή εικόνα για το τι μπορεί να δαπανηθεί από το 2027 έως το 2030 χωρίς να ενεργοποιηθεί η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Έτσι, σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες:

Ο δημοσιονομικός χώρος

1. Για το 2027, υπάρχει διαθέσιμο ποσό ενός δισ. ευρώ για μέτρα στήριξης ή γενικότερες δημοσιονομικές κινήσεις διαρκούς χαρακτήρα. Σε αυτό, δεν συμπεριλαμβάνεται το κόστος των μέτρων που μπορούν να καλυφθούν μέσω της επέκτασης της ρήτρας διαφυγής, όχι μόνο για τις αμυντικές δαπάνες αλλά και για προγράμματα που σχετίζονται με την ενεργειακή κρίση. Επομένως, μπορούν να προστεθούν επιπλέον 400-500 εκατ. ευρώ.

2. Το 2028, δεν διαφαίνεται αυτή τη στιγμή επιπλέον δημοσιονομικός χώρος. Ωστόσο, η επέκταση της ρήτρας διαφυγής για ενεργειακά θέματα συνεχίζει να ισχύει, κάτι που μπορεί να προσθέσει επιπλέον 500 εκατ. ευρώ.

3. Για τα έτη 2029 και 2030 φαίνεται ότι έχει ήδη εξασφαλιστεί ένα ποσό της τάξης των 500 εκατ. ευρώ ετησίως.

Με την προσθήκη αυτών των ποσών, συγκεντρώνεται ένα κονδύλι τριών δισ. ευρώ. Σε αυτό αναμένεται να προστεθεί και ένα επιπλέον δισ. ευρώ, το οποίο αποτελεί μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί αλλά θα ενεργοποιηθούν από το 2027. Ανάμεσά τους είναι η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για συνταξιούχους, η μηδενική φορολογία ΕΝΦΙΑ για περιοχές με λιγοστό πληθυσμό (μόνο για την κύρια κατοικία), η ενεργοποίηση της νέας φορολογικής κλίμακας για τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος των αυτοαπασχολούμενων, η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή μονάδα για εργαζομένους και εργοδότες κτλ.

2 επιπλέον δεξαμενές

Επιπλέον, αναμένεται να αξιοποιηθούν περιθώρια από δύο ακόμα πηγές:

1. Η αύξηση εσόδων μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, ένα «εργαλείο» που έχει χρησιμοποιηθεί εκτενώς ειδικά την τελευταία διετία. Αν και προς το παρόν φαίνεται να έχουν εξαντληθεί μέτρα όπως το Mydata, η σύνδεση των ταμειακών μηχανών με POS κ.λπ., σε επίπεδο τετραετίας μπορούν να δημιουργηθούν νέα περιθώρια. Ήδη προχωρούν ενέργειες όπως η καταγραφή της ακίνητης περιουσίας με το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε περισσότερους κλάδους, η απογραφή των κοινωνικών επιδομάτων κ.λπ. Αυτά αναμένεται να αποδώσουν δημοσιονομικά μετά το 2027.

2. Η υιοθέτηση μέτρων που προσθέτουν δημοσιονομικό χώρο μέσω ανακατανομής των βαρών. Κινήσεις προς αυτή την κατεύθυνση έχουν ήδη γίνει τους τελευταίους μήνες, όπως το αυξημένο τέλος στις κρουαζιέρες και η φορολογία στον ηλεκτρονικό τζόγο. Είναι πιθανό να αναζητηθούν επιπλέον πηγές τέτοιου είδους -και όχι μόνο με δημοσιονομικά αλλά και με κοινωνικά κριτήρια-, ώστε να χρηματοδοτηθούν μέτρα που ενισχύουν το εισόδημα.

Φορολογικά έσοδα

Η πιθανότητα να υπάρξει υπεραπόδοση κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2026 παραμένει ανοιχτή. Παρ' όλα αυτά, το οικονομικό επιτελείο πιστεύει πως δύσκολα θα βρεθεί επιπλέον δημοσιονομικός χώρος από αυτή την οδό, ειδικά για χρήση το 2027. Αν και τα φορολογικά έσοδα έχουν δείξει υπεραπόδοση στο επτάμηνο, αυτή έχει ήδη ληφθεί υπόψη και αξιοποιηθεί από τον Απρίλιο με το πακέτο των 800 εκατ. ευρώ για οικογένειες, ενοικιαστές και συνταξιούχους. Υπολογίζεται ότι τα φορολογικά έσοδα θα υπερβούν τον αρχικό προϋπολογισμό του περσινού Νοεμβρίου κατά περίπου 1 δισ. ευρώ για το σύνολο της φετινής χρονιάς.

Υπέρβαση πρωτογενούς πλεονάσματος

Ακόμη κι αν υπάρξει υπέρβαση στο πρωτογενές πλεόνασμα (με στόχο το 3,2% του ΑΕΠ και εκτιμήσεις ότι μπορεί να φτάσει το 4% φέτος), αυτό δεν συνεπάγεται αυτομάτως πρόσθετα περιθώρια για μέτρα στήριξης. Σύμφωνα με το νέο σύμφωνο σταθερότητας, μεγαλύτερο πρωτογενές πλεόνασμα σημαίνει περισσότερες δυνατότητες για κινήσεις μείωσης του χρέους, τις οποίες θα υλοποιήσει ο ΟΔΔΗΧ μέσω σχεδίων πρόωρης αποπληρωμής οφειλών από το δεύτερο μνημόνιο μέχρι το τέλος του έτους. Για επιπλέον μέτρα στήριξης που βασίζονται σε υπεραποδόσεις, πρέπει να αποδειχθεί ότι τα επιπλέον χρήματα προήλθαν από μέτρα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής ή της εισφοροδιαφυγής. Στελέχη του οικονομικού επιτελείου υποστηρίζουν ότι προς αυτή την κατεύθυνση, τα περιθώρια έχουν εξαντληθεί για φέτος.

Στην ουσία, από σήμερα ξεκινά μια μεγάλη προσπάθεια ρύθμισης ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο με τις 72 δόσεις, το μέτρο της αποδέσμευσης τραπεζικού λογαριασμού, και την ένταξη περισσότερων στον Εξωδικαστικό, κάτι που αφορά βεβαίως και χρέη σε ταμεία και εφορία. Ακόμη κι αν υπάρξει κύμα ρύθμισης που αυξήσει τα έσοδα στα κρατικά ταμεία, αυτά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν δημοσιονομικά για να χρηματοδοτήσουν νέα μέτρα στήριξης. Είναι έσοδα που θα έπρεπε να είχαν εισπραχθεί σε προηγούμενες χρήσεις και η συγκέντρωσή τους βοηθάει κυρίως το «ταμείο» της χώρας.