Εισήγηση Δημάρχου Λαρισαίων, κ.Θανάση Μαμάκου για το θέμα ανέγερσης του Μνημείου των Τεμπών

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

σήμερα το Δημοτικό Συμβούλιο Λαρισαίων καλείται να λάβει μια απόφαση με ιδιαίτερο βάρος. Όχι μόνο διοικητικό ή τεχνικό. Μια απόφαση βαθιά ανθρώπινη, ιστορική και ηθική.

Καλούμαστε να εγκρίνουμε τη δημιουργία και την τοποθέτηση του μνημείου για τα 57 θύματα της τραγωδίας των Τεμπών. Και αυτό αφορά τη συλλογική μνήμη. Αφορά το χρέος μας απέναντι στους ανθρώπους που χάθηκαν τόσο άδικα. Αφορά τις οικογένειες που συνεχίζουν να σηκώνουν έναν αβάσταχτο πόνο. Αφορά, τελικά, ολόκληρη την κοινωνία.

Όλοι καταλαβαίνετε ότι δεν μιλάμε απλά για μια καλλιτεχνική παρέμβαση στον δημόσιο χώρο.

Η Λάρισα δεν είναι μια πόλη μακριά από την τραγωδία των Τεμπών. Η Λάρισα βίωσε αυτή την τραγωδία σχεδόν ως δική της πληγή. Βρέθηκε από την πρώτη στιγμή δίπλα στους συγγενείς, στους τραυματίες, στους ανθρώπους που αναζητούσαν απαντήσεις μέσα στο χάος εκείνης της νύχτας.

Και από τότε, η ανάγκη να υπάρξει ένας τόπος μνήμης και περισυλλογής στην πόλη μας ήταν μια ανάγκη αληθινή, βαθιά και διαρκής.

Με την ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για τη δημιουργία του μνημείου ξεκίνησε μια θεσμική διαδικασία με σοβαρότητα και ευθύνη. Συγκροτήθηκε η Επιτροπή Κρίσης, αξιοποιώντας την Καλλιτεχνική Επιτροπή της Δημοτικής Πινακοθήκης Λάρισας – Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα, ώστε να υπάρξει μια πρόταση με αισθητική, συμβολική και χωροταξική τεκμηρίωση.

Η πρόταση που κατατίθεται σήμερα ενώπιόν μας είναι το έργο «Το Δένδρο του αγώνα για Δικαιοσύνη».

Και θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στον τίτλο αυτό. Όχι απλώς «μνήμη». Όχι μόνο «θλίψη». Αλλά αγώνας για δικαιοσύνη.

Ένας τίτλος που προέκυψε μέσα από τον διάλογο με τους συγγενείς των θυμάτων. Και θεωρώ πως αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία. Γιατί το μνημείο αυτό δεν γίνεται ερήμην των ανθρώπων που έχασαν τα παιδιά τους, τους συγγενείς τους, τους γονείς τους, τους φίλους τους. Γίνεται με σεβασμό στη φωνή τους και στη μνήμη των ανθρώπων τους.

Το έργο, με το δέντρο που υψώνει τα κλαδιά του προς τον ουρανό, με τη ζυγαριά της δικαιοσύνης, με τις ρίζες που παραμένουν βαθιά δεμένες με τη γη, είναι ένα έργο έντονου συμβολισμού. Ένα έργο που αποτυπώνει τη θλίψη, αλλά ταυτόχρονα και την απαίτηση της κοινωνίας να μη συνηθίσει την απώλεια, να μη συμφιλιωθεί με τη λήθη.

Το έργο είναι καλλιτεχνική πρόταση και προσφορά της εικαστικού Μαρίας Μανδάκη και θα κατασκευαστεί από την εταιρεία Δια πυρός και σιδήρου του Γιάννη Σαντεξή. Είναι οι άνθρωποι που βρίσκονται πίσω από τα αντίστοιχα μνημεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Με αυτόν τον τρόπο, στη νοητή γραμμή της τραγωδίας, στη διαδρομή Αθήνα – Θεσσαλονίκη, δημιουργείται μια τριλογία έργων, με κοινή λογική, που κορυφώνεται με αυτό που προτείνουμε να υπάρξει στην πόλη μας.

Τους ευχαριστώ για την καλή τους διάθεση, τη συνεργασία και το ειλικρινές τους ενδιαφέρον να γίνει κάτι σημαντικό στην πόλη μας.

Είναι εδώ, είναι παρόντες στο σημερινό Δημοτικό Συμβούλιο. Θα τους ακούσουμε και μπορούν να σας δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες, αν τις χρειαστείτε.

Εξίσου σημαντική είναι και η πρόταση για την τοποθέτησή του στο Πάρκο των Χρωμάτων, στο Πάρκο Χατζηχαλάρ. Έναν χώρο ανοιχτό, ζωντανό, προσβάσιμο, συνδεδεμένο με τη νεότητα, τη δημιουργία, τη συνάντηση ανθρώπων.

Έναν χώρο όπου το μνημείο δεν θα απομονώνεται, αλλά θα συνομιλεί καθημερινά με την κοινωνία και ιδιαίτερα με τους νέους ανθρώπους. Και αυτό έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Γιατί στα Τέμπη χάθηκαν κυρίως νέα παιδιά. Παιδιά με όνειρα, σχέδια, ζωή μπροστά τους.

Η παρουσία αυτού του μνημείου μέσα σε έναν χώρο ζωής και νεότητας θα υπενθυμίζει διαρκώς ότι η μνήμη δεν είναι στατική. Η μνήμη είναι ευθύνη.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

γνωρίζω ότι σε μια τέτοια συζήτηση είναι απολύτως φυσικό να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις και διαφορετικές απόψεις για τον χώρο τοποθέτησης ενός τόσο σημαντικού μνημείου.

Κάποιοι μπορεί να θεωρούν ότι θα έπρεπε να βρίσκεται σε ένα άλλο σημείο της πόλης. Και σέβομαι κάθε άποψη που διατυπώνεται με ειλικρίνεια και αγωνία για το πώς θα τιμηθεί καλύτερα η μνήμη των θυμάτων.

Όμως, θεωρώ ότι σήμερα οφείλουμε να δούμε τη μεγάλη εικόνα.

Η πρόταση που έρχεται προς έγκριση δεν είναι πρόχειρη ή αποσπασματική επιλογή. Είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας αξιολόγησης από την αρμόδια καλλιτεχνική επιτροπή, διαλόγου με τους δημιουργούς του έργου, αλλά κυρίως επικοινωνίας με τους συγγενείς των θυμάτων, των ανθρώπων που κουβαλούν καθημερινά αυτόν τον πόνο.

Και πιστεύω ότι απέναντι σε μια εθνική τραγωδία σαν και αυτή των Τεμπών, εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία δεν είναι να διαφωνήσουμε για το «πού», αλλά να συμφωνήσουμε στο «γιατί».

Γιατί αυτό το μνημείο πρέπει να υπάρξει.

Γιατί η πόλη μας οφείλει να έχει έναν τόπο μνήμης, τιμής και περισυλλογής.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

οι πόλεις δεν χτίζονται μόνο με δρόμους, πλατείες και έργα υποδομής. Χτίζονται και με τα σημεία εκείνα που κουβαλούν τη συλλογική τους συνείδηση. Με τόπους που ενώνουν τη μνήμη με την ιστορία και τη συλλογική συνείδηση με τον δημόσιο χώρο.

Αυτό το μνημείο φιλοδοξούμε να γίνει ακριβώς αυτό: ένας τόπος μνήμης, περισυλλογής και τιμής.

Ένας τόπος όπου κάποιος θα μπορεί να σταθεί για λίγο και να θυμηθεί. Να αναλογιστεί. Να αφήσει ένα λουλούδι. Να αισθανθεί ότι οι 57 άνθρωποι δεν έγιναν απλώς ένας αριθμός σε μια τραγωδία, αλλά παραμένουν ζωντανοί στη μνήμη της κοινωνίας.

Η Λάρισα οφείλει να σταθεί στο ύψος αυτής της ευθύνης. Με σεβασμό. Με ενότητα. Με ανθρωπιά.

Και πιστεύω ότι η σημερινή απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου θα αποτελέσει μια πράξη τιμής απέναντι στα θύματα, στις οικογένειές τους και στην ίδια την κοινωνία.

Για να θυμόμαστε.
Για να μην ξεχάσουμε ποτέ.
Και για να συνεχίσουμε να διεκδικούμε δικαιοσύνη.